Tradycyjny model działalności kredytowej banków polegał na tym, że banki przed udzieleniem kredytu wnikliwie badały zdolność kredytową osoby fizycznej lub prawnej ubiegającej się o kredyt i z reguły dodatkowo żądały odpowiednich zabezpieczeń prawnych spłaty należności. Zaś po udzieleniu kredyt był zapisywany w księgach banku według wartości nominalnej i pozostawał tam aż do momentu całkowitej spłaty kapitału wraz z odsetkami. Bank udzielający kredytów pozostawał cały czas w kontaktach z kredytobiorcami, monitorując ich sytuację finansową. W razie powstania zaległości w spłacie długu lub pogorszenia się standingu dłużników bank ich upominał i żądał dodatkowego zabezpieczenia, a jeżeli działania te nie wywołały pożądanego skutku, to wypowiadał kredyt i przystępował do egzekucji należności. Jednocześnie bank tworzył rezerwy celowe na zagrożone należności. W tej sytuacji ekspansja kredytowa banku musiała być dostosowana do wielkości jego funduszy własnych. Model ten nazywano „originate and hold” (udziel finansowania i trzymaj je w swoim portfelu). Od powyższej filozofii w działalności kredytowej banki zaczęły odchodzić pod koniec lat dziewięćdziesiątych minionego stulecia i na jej miejsce wprowadzać model „originate and distribute” (udziel finansowania, podziel je i sprzedaj). Wprowadzenie nowego modelu w działalności kredytowej banków zostało spowodowane głównie dwoma czynnikami: * procesem dezintegracji (odpośredniczenia) na rynkach finansowych, czyli eliminacji sektora bankowego z funkcji pośrednika między podmiotami pragnącymi ulokować nadwyżkowe środki i osobami zgłaszającymi zapotrzebowanie na nie. W konsekwencji banki tracą często potencjalnych deponentów i kredytobiorców, co prowadzi do obniżenia ich dochodów z działalności depozytowo-kredytowej;
• resją akcjonariuszy na zarządy banków, aby zwiększały zyski kierowanych przez siebie instytucji i tym samym umożliwiały uzyskiwanie wyższej stopy zwrotu od zainwestowanego kapitału. Stosowanie modelu „originate and distribute” nie byłoby możliwe bez deregulacji rynków finansowych w krajach rozwiniętych i na rynkach wschodzących. Deregulacja stworzyła bowiem możliwość sekurytyzacji (od securities, papiery wartościowe) należności bankowych z tytułu udzielonych kredytów. Polega ona na przekształceniu aktywów bankowych (najczęściej związanych z kredytami) w papiery wartościowe zbywalne na rynku finansowym, nazywane asset backed securities (ABS), czyli papierami wartościowymi zabezpieczonymi aktywami. W ostatnim dziesięcioleciu przedmiotem sekurytyzacji na dużą skalę stały się udzielone przez banki amerykańskie i inne instytucje finansowe kredyty hipoteczne, w tym także kredyty suprime, które zostały udzielone kredytobiorcom o niskim standingu. Kredyty hipoteczne były sprzedawane utworzonym najczęściej przez banki inwestycyjne wyspecjalizowanym instytucjom finansowym – wehikułom specjalnego przeznaczenia (special purpose vehicle – SPV). W USA największymi nabywcami kredytów hipotecznych stały się wspierane przez rząd dwie instytucje finansowe: Freddie Mac i Fannie Mae. Na bazie zakupionych od kredytobiorców pakietów kredytów hipotecznych emitowały one papiery wartościowe
• resją akcjonariuszy na zarządy banków, aby zwiększały zyski kierowanych przez siebie instytucji i tym samym umożliwiały uzyskiwanie wyższej stopy zwrotu od zainwestowanego kapitału. Stosowanie modelu „originate and distribute” nie byłoby możliwe bez deregulacji rynków finansowych w krajach rozwiniętych i na rynkach wschodzących. Deregulacja stworzyła bowiem możliwość sekurytyzacji (od securities, papiery wartościowe) należności bankowych z tytułu udzielonych kredytów. Polega ona na przekształceniu aktywów bankowych (najczęściej związanych z kredytami) w papiery wartościowe zbywalne na rynku finansowym, nazywane asset backed securities (ABS), czyli papierami wartościowymi zabezpieczonymi aktywami. W ostatnim dziesięcioleciu przedmiotem sekurytyzacji na dużą skalę stały się udzielone przez banki amerykańskie i inne instytucje finansowe kredyty hipoteczne, w tym także kredyty suprime, które zostały udzielone kredytobiorcom o niskim standingu. Kredyty hipoteczne były sprzedawane utworzonym najczęściej przez banki inwestycyjne wyspecjalizowanym instytucjom finansowym – wehikułom specjalnego przeznaczenia (special purpose vehicle – SPV). W USA największymi nabywcami kredytów hipotecznych stały się wspierane przez rząd dwie instytucje finansowe: Freddie Mac i Fannie Mae. Na bazie zakupionych od kredytobiorców pakietów kredytów hipotecznych emitowały one papiery wartościowe
Autor: Eugeniusz Gostomski(offline)
Autor: Anna Podurgiel(offline)
