Prawo, według Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, nie może dopuszczać, by np. transfery przekazu składek do zagranicznej firmy lub funduszu ubezpieczeń były opodatkowane. Takie praktyki są sprzeczne z prawodawstwem UE. Wyrok ma praktyczne zastosowanie wobec podobnych sytuacji na terenie całej Unii Europejskiej.
ETS wydał wyrok 5 lipca 2007 r. w sprawie Komisja przeciw Belgia (C- 522/04). Przedmiotem rozprawy Trybunału było ograniczenie prawa do odliczenia od podstawy podatkowej wielkości składek na ubezpieczenia emerytalne i życiowe. Sprawa dotyczyła sytuacji, gdy składki były wpłacane do funduszy krajowych, a później przesyłane do funduszy spoza terenu Belgii. ETS uznał ograniczenia tego typu za dyskryminujące i niezgodne z prawem unijnym.
Prawo unijne dla wszystkich
W wyroku ETS stwierdził m.in., że postanowienia traktatu dotyczącego wolnego przepływu pracowników i kapitału w UE stoją na przeszkodzie, by kraj członkowski ograniczał zasadę swobodnego wykonywania pracy przez jednego z obywateli w innym kraju unijnym. Jest to również niezgodne z zasadą wolności zakładania i prowadzenia firm na terenie Wspólnoty przez wszystkich obywateli UE.
ETS orzekł, że Królestwo Belgii nie przestrzega postanowień art. 18, 39, 43, 49 i 56 traktatu WE oraz art. 28, 31, 36 i 40 porozumienia Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Trybunał orzekł też, że Belgia jest na „bakier” z postanowieniami art. 4 dyrektywy 92/96, a po zmianie prawa unijnego stał się artykułem 5 ust. 1 oraz art. 53 ust. 2 dyrektywy 2002/83.
Zdaniem Trybunału ograniczenia podatkowe w kwestii ulg podatkowych w przypadku składek na ubezpieczenia emerytalne i życiowe są sprzeczne z prawem UE. W omawianej sytuacji skorzystanie z ulgi było uzależnione nie tylko od opłacenia składek ubezpieczeniowych przez pracodawcę, ale i od zawarcia umowy dodatkowego ubezpieczenia emerytalnego oraz na wypadek nagłej śmierci. Składki te powinny być opłacane towarzystwu ubezpieczeniowemu albo funduszowi ubezpieczeniowemu, który ma siedzibę tylko na terenie Belgii. Uznano to za wielce dyskryminujące.
Prawna dyskryminacja
Trybunał za dyskryminujące uznał uzależnienie pomniejszenia wielkości podatku od oszczędności długoterminowych w zakresie składek opłacanych osobiście przez klienta z ubezpieczenia w ramach dodatkowych ubezpieczeń emerytalnych oraz na wypadek śmierci albo na dodatkową emeryturę, opłacanych za pośrednictwem pracodawcy w ramach zaliczek pobieranych z wynagrodzenia netto albo brutto. Prawo krajowe w tym przypadku uzależniało skorzystanie z ulgi podatkowej od związku, by składki te były uiszczane towarzystwu ubezpieczeniowemu lub funduszowi ubezpieczeniowemu z siedzibą na obszarze Belgii.
W sytuacji, gdy zebrany kapitał na polisie ubezpieczeniowej wraz z właścicielem emigrował, to było przyjęte, by wpłata albo przyznanie wypłaty z takiej polisy ubezpieczenia miało miejsce w dniu poprzedzającym zmianę zamieszkania. Według prawa belgijskiego uważano wszelkie przeniesienie za granicę majątku z polisy tak, że każdy ubezpieczyciel miał obowiązek pobrania z urzędu podatku od płac z kapitału. To zdaniem Trybunału jest sprzeczne z prawem wspólnotowym. Jest to wreszcie sprzeczne z dwustronnymi umowami międzynarodowymi zawartymi przez rząd Belgii z innymi państwami, w których kraj ten przyznawał prawa do opodatkowania przychodów pozyskanych z umowy ubezpieczenia w innym państwie – stronie umowy.
Opodatkowanie na podstawie umowy
Na podstawie tamtejszej ustawy CIT z 1992 r. opodatkowaniu podlegały przekazy kapitału i wartości wykupu jednostek uczestnictwa, jakie powstały w wyniku zbierania dodatkowych składek emerytalnych. Opłacane one były przez pracodawcę lub przez samego ubezpieczonego. Opodatkowaniu podlegały same czynności przekazywania do funduszu emerytalnego lub zakładu ubezpieczonego z siedzibą poza terenem Belgii. Sama zaś operacja, o dziwo, nie podlegała opodatkowaniu, gdy miała przeciwny kierunek, tj. transfer był dokonywany z zagranicy na teren Belgii.
Ponadto specjalne rozporządzenie wymagało od zagranicznych ubezpieczycieli, aby zanim zaczną świadczyć swoje usługi na terenie Belgii, pozyskali dokument zatwierdzający posiadanie swojego przedstawicielstwa w tym kraju. Osoba taka pisemnie musiała zobowiązać się do zapłaty rocznego podatku od wartości zawartych umów ubezpieczenia, w tym także ewentualnych odsetek i kar od zdarzeń objętych zakresem ubezpieczenia, które wystąpiły na terenie Belgii.
